\n

Böbrek yetmezliği,Nedenleri,Belirtileri ve Diyet

Şubat 28th, 2010

Böbrek Yetmezliği
Böbrekler karın boşluğunun arka tarafında, belin biraz üstünde, omurganın her iki yanında yer alırlar. Genelde insanlarda 2 böbrek bulunur, nadiren ikiden fazla böbreği olanlara da rastlanmaktadır. Tek böbrekle yaşamak mümkündür. Her böbrek yumruk büyüklüğünde, yaklaşık 150 gram ağırlığındadır.

Böbreklerin görevleri:
Böbrekler vücutta çok önemli görevler üstlenmişlerdir. Bunlar:
Kandaki zararlı metabolizma artıklarını (üre, ürik asit vb) süzerek atımını sağlamak. Vücudun su ve elektrolit dengesini sağlamak. Bunu yaparken ihtiyaç olan suyu ve mineralleri (kalsiyum, potasyum, sodyum, fosfor, magnezyum, tuz…gibi) vücutta tutmak, ihtiyaç olmayanları atmak. Çeşitli yollarla vücuda giren zehirli madde ve ilaç artıklarını süzmek. Su, glikoz ve proteinlerin dengede tutulmasını sağlamak. Kan basıncını (tansiyon) düzenleyen hormonları (Böbrek üstü bezleri) salgılatır. Kalsiyum ve fosfor metabolizması için dolayısıyla kemik ve dişlerin sağlığı için gerekli olan D vitaminini aktifleştirir. Eritroprotein kemik iliğinde kan hücresi yapımında gerekli olan hormondur ve böbreklerde üretilir. Bu hormon üretilemezse kansızlığa sebep olur.Vücudun asit-baz dengesini sağlar.

Böbrek yetmezliği akut ve kronik seyirli olmak üzere ikiye ayrılır.

Akut böbrek yetmezliği nedenleri:
Kan basıncında çeşitli nedenlere ( ağır kanamalar, ishal, kusma, yanık…) bağlı olarak düşme.
Hamilelik (gebelik kanamaları, zehirlenmesi, düşükler…)
Kalp yetmezliği, şeker hastalığı, böbrek damarlarının tıkanması veya bozuklukları, nefrit,
İdrar yollarında çeşitli nedenlere ( taş, tümör, prostat büyümesi…) bağlı olan tıkanıklıklar.
Büyük ameliyatlar geçirmek. Deprem gibi nedenlerle böbreklerin susuz kalması ve hasar görmesi.
Doktor vermeden ve dikkatsizce kullanılan ilaçlar.

Kronik böbrek yetmezliği nedenleri:
Böbreklerde damar yumaklarına sahip 1 milyon nefron vardır. Dolayısıyla damar sistemini bozan her türlü hastalık böbrekleri etkiler. Nefritler ( böbrek iltihabı ), şeker hastalığı, yüksek ( hiper ) tansiyon, İdrar yolu hastalıkları ( taş, tümör, reflü, tıkanma, iltihap…gibi ), böbrek kistleri, diğer nedenler…

Böbrek yetmezliği belirtileri ve bulguları :
Sık sık idrara çıkma (özellikle gece), idrarın kokusu, rengi, miktarı (koyu renk ya da kara sarı, kokulu, kanamalı…) önemlidir. Yüksek kan basıncı (Hipertansiyon- ense ağrısı, baş ağrısı, denge bozukluğu tansiyon belirtisidir-), nefes darlığı (sık nefes alma şeklinde), kemik ağrıları, idrarda protein çıkması (özellikle köpüklü idrar protein kaçağını gösterir), iştahsızlık, bulantı hissi, ağız kuruluğu, konsantrasyon azlığı, uyku hali, kanda üre ve kreatinin isimli maddelerin normal değerlerin üstünde bulunması gibi belirti ve bulgulara dikkatlice eğilmek gerekir. Çünkü erken evrelerde belirtiler görülmeyebilir ya da gözden kaçabilir.
Öyleyse belirli aralıklarla yaptırdığımız tetkiklerde idrar ve kanda böbrekle ilgili değerler de istenmelidir. Şeker, trigliserit vs. baktırılır ama kreatinin, üre ve idrarda protein kaçağı ile ilgili istekler göz ardı edilebilir. Halbuki böylesi küçük bir önlem erken evrede yakalanıp, böbrek yetmezliğine gidebilecek olguları önleyebilir. Kısaca özetleyecek olursak :

  1. Kendini genellikle hasta hissetmek .
  2. Günlük aktivitelere olan ilginin azalması, odaklanmakta veya gevşemekte güçlük çekme
  3. Yorgunluk ve enerji kaybı
  4. Nefes darlığı
  5. Tat duyusunun ve iştahın değişmesi
  6. Gece sık idrara çıkma
  7. Bulantı ve kusma
  8. Libido / seks dürtüsünde azalma
  9. Kaşıntı .Bacakların şişmesi gibi belirtiler varsa doktora gitmeyi ihmal etmeyin.

Tedavisi: Akut böbrek yetmezliğinde hasta hemen diyalize alınıp nedenler ortadan kaldırılır ve çoğu vaka düzeltilir. Bazı durumlarda %100 iyileşme sağlanamayabilir. Hastalar diyalize girilince ömür boyu girileceğini zannederler. Halbuki bu işlem böbreği işler duruma getirmek için kullanılır. Düzelince diyaliz bırakılır.
Kronik böbrek yetmezliğinde; şeker damarları bozduğu için kontrol altında tutulur. kanda yapısal olarak bulunan okzalat, fosfat kristalleri idrarda aşırı doymuş vaziyette olabilir. Böyle durumlarda idrar bu maddeleri eritemez ve tıkanmalara yol açabilir. Bu durumlar ve tansiyon böbreğe basınç yapar ve böbrekte yapısal bozulma meydana gelir. Bu sonuca yol açmayacak şekilde önlemler alınmalıdır. Doktor kontrolünde olunmalıdır. Uygun diyet verilir. Sıvı ve elektrolit dengesi sağlanır. Kansızlık oluşmuşsa buna yönelik tedbirler alınır. Kemik sağlığı yönünden tedbirler alınır. Bu saydığımız her şey hekim tarafından yapılır. Çok ileri durumlarda diyaliz ve böbrek nakli gerekebilir.

Böbrek yetmezliğinde diyet: Tuz , yağ, karbonhidratlar kısıtlanır. Buharda pişirilmiş sebzeler, ızgara yemekler, bol sebze meyve, bol su tüketilir. İçilen 2,5 litre suyun 1,5 litresi mutlaka içme suyu şeklinde olması önerilir. Geri kalanı çay gibi sıvılarla olabilir. Esmer ürünler, baklagiller sakatatlar yasaklanır. Potasyumdan zengin besinler ( patates, muz, sakatatlar )verilmez. Potasyum oranı yüksek meyve suları verilmez. Hazır gıdalar da katkı maddesi olacağından ve böbreği yoracağından verilmez. Sodyum, potasyum, fosfor açısından dikkatli besinler seçilir.Fosfor oranı az olan deniz ürünleri tercih edilerek deniz ürünleri ve balık çok az verilir. Alkol ve sigara yasaklanır.
Böbrekler sağlıklıyken de damar sağlığını koruyan, kan şekerini düzenleyen, enfeksiyonlarla savaşan elzem yağ asitleri -özellikle omega 3, omega 9 – , arı sütü, propolis , aloe vera  içeren yardımcı besinler kullanılabilir.

Böbrek yetmezliği,Nedenleri,Belirtileri ve Diyet Yorumları - 1 Yorum Yapılmış

  1. yalcin alper diyor ki:

    bir hapsirikla beraber sol bobrek bolgemde sanki yirtilma beya benzeri bir durumla inanilmaz bir aci basti .ve hala agr oksuruken,hapsiriken hatta basit ama genirirken bile agiyapiyor mecburen sol karin bolgeme yastila baski yaparak oksuruyorumki bu biraz hafifletiyor,ilk firsatta unyede bir doktora gidecegim.ayrica seker hastasiyim,nedenini bilirsem rahatliyacam.saygilar

Böbrek yetmezliği,Nedenleri,Belirtileri ve Diyet Hakkında Yorum Yap

Önemli Not : Yorumlarınız site yönetimi onayladıktansonra burada görünecektir. Bu sebeple yorumunuz onaylanana kadar tekrar aynı yorumu yollamayınız.